Interpelacja poselska nr 14554, skierowana do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, rzuca światło na problemy, z jakimi na co dzień mierzą się Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze z psami działające przy jednostkach OSP. Posłowie wskazują na bariery systemowe, które ograniczają skuteczność tych wyspecjalizowanych zespołów. Resort w odpowiedzi podkreśla, że system działa prawidłowo, a liczba certyfikowanych zespołów rośnie.
Traktowani jak zwykłe jednostki OSP
Głównym problemem, na który zwracają uwagę autorzy interpelacji, jest sposób dysponowania grup poszukiwawczo-ratowniczych. Specjalistyczne GPR z psami bywają w praktyce traktowane tak, jak standardowe jednostki OSP — co oznacza, że ich działania ograniczają się do terenu macierzystej gminy. Choć w strukturach Państwowej Straży Pożarnej istnieją procedury umożliwiające dysponowanie ponadpowiatowe i ponadwojewódzkie, zdaniem posłów nie są one w pełni wykorzystywane. Efekt? Wyszkolone zespoły z certyfikowanymi psami nie zawsze trafiają tam, gdzie ich kompetencje mogłyby uratować życie.
Problemy z egzaminami certyfikacyjnymi
Kolejna bariera dotyczy systemu certyfikacji. Posłowie wskazują, że zespoły kynologiczne z OSP bywają pomijane w harmonogramach egzaminów organizowanych przez PSP. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której pies traci uprawnienia do działań ratowniczych — nie dlatego, że zespół nie posiada kompetencji, ale dlatego, że nie miał możliwości przystąpienia do egzaminu w wymaganym terminie. To rodzi realne dylematy operacyjne i wpływa na gotowość bojową grup.
Specjaliści odchodzą do stowarzyszeń cywilnych
Interpelacja zwraca też uwagę na niepokojący trend — odpływ wyszkolonych przewodników z OSP do stowarzyszeń cywilnych. Zdaniem posłów jest to bezpośrednia reakcja na bariery formalne i organizacyjne, z jakimi spotykają się ochotnicy. Skutek jest dwojaki: potencjał ratowniczy ulega rozproszeniu, a finansowanie specjalistycznego sprzętu i szkoleń staje się jeszcze trudniejsze.
Stanowisko MSWiA: system działa
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, opierając się na informacjach z Komendy Głównej PSP i Komendy Głównej Policji, odpowiada, że system funkcjonuje w ramach obowiązujących przepisów. Psy z jednostek OSP mogą być wykorzystywane w działaniach ratowniczych PSP jako tzw. „inne psy" — pod warunkiem posiadania ważnego egzaminu i zawarcia stosownej umowy. Resort podkreśla, że tak skonfigurowane zespoły mogą być kierowane do działań na terenie całego kraju.
MSWiA podaje też dane świadczące o rozwoju systemu: liczba egzaminów certyfikacyjnych w ostatnich latach wzrosła, a ponad 70% z nich dotyczy zespołów z Ochotniczych Straży Pożarnych. Zapowiedziano również prace nad zmianami w rozporządzeniu dotyczącym psów ratowniczych — m.in. w zakresie wydłużenia ważności egzaminów terenowych.
Co to oznacza dla OSP?
Interpelacja ujawnia istotne napięcie między codzienną praktyką a formalnymi ramami systemu. Z jednej strony środowisko przewodników sygnalizuje realne problemy, z drugiej — ministerstwo akcentuje sprawność regulacji i pozytywne trendy statystyczne.
Dla jednostek OSP prowadzących lub planujących utworzenie grup poszukiwawczo-ratowniczych z psami kluczowe jest śledzenie zapowiedzianych zmian legislacyjnych. Ewentualne wydłużenie ważności egzaminów terenowych mogłoby znacząco ułatwić utrzymanie gotowości operacyjnej zespołów kynologicznych.
Pełna treść interpelacji i odpowiedzi MSWiA jest dostępna na stronie Sejmu RP.
Źródło: PortalStrażaka.pl, interpelacja poselska nr 14554